Die stem aan de telefoon is misschien geen mens

Een medewerker van de boekhouding krijgt een telefoontje. De stem aan de andere kant klinkt precies als die van de zaakvoerder: zelfde tongval, zelfde manier van praten, zelfde lichte haast in de zin. Er moet dringend een overschrijving gebeuren, nog voor het einde van de dag. Wie dat telefoontje aanneemt, heeft geen seconde reden om te twijfelen. En dat is precies het probleem.

Wat speelt er

Klassieke CEO-fraude — een oplichter die zich per e-mail voordoet als de baas en een spoedbetaling eist — bestaat al jaren. Nieuw is dat oplichters die stem nu kunnen nabouwen met kunstmatige intelligentie (AI, software die patronen herkent en nadoet, in dit geval een stem). Met een paar seconden audio, bijvoorbeeld uit een filmpje op LinkedIn of een interview, klonen ze een stem die griezelig echt klinkt.

Het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) registreert intussen een duidelijke stijging van “vishing” — telefonische phishing. In het vierde kwartaal van 2025 kwamen er 226 meldingen binnen, in januari 2026 alleen al 106. Volgens het CCB gebeurt dit in golven, met telkens meer meldingen in de wintermaanden, en zit de trend structureel in de lift. Oplichters bellen met buitenlandse nummers, gebruiken automatische belrobots en laten intussen ook AI-stemmen met een lokaal Vlaams accent horen om geloofwaardiger over te komen.

78% van de Belgische en Nederlandse bedrijven kreeg de voorbije twee jaar te maken met een poging tot fraude — bron: Allianz Trade.

Dat blijft niet beperkt tot particulieren die zich voordoen als hun bank. Ondernemersorganisatie VBO waarschuwt dat fraudeurs steeds vaker AI inzetten om “overtuigend de stem of het gezicht van de baas na te bootsen” bij fraude tegen bedrijven. Een recent voorbeeld: begin 2026 verloor een Zwitserse ondernemer over een periode van twee weken meerdere miljoenen euro nadat oplichters de stem van een zakenpartner hadden nagemaakt.

Waarom dit KMO's raakt

Grote bedrijven hebben vaak een aparte financiële afdeling met vaste dubbele controles. Bij een KMO ligt de beslissing over een spoedbetaling vaak bij één of twee mensen — de zaakvoerder zelf, een boekhouder, een office manager. Er is minder tijd, minder back-up, en meer vertrouwen op “ik herken die stem toch”. Net dat vertrouwen is wat oplichters uitbuiten. Bovendien delen KMO's vaak veel over zichzelf: interviews, bedrijfsvideo's, LinkedIn-posts van de zaakvoerder. Dat is precies het audiomateriaal dat nodig is om een stem na te bouwen.

Wat je er concreet aan doet

• Werk met een vast bedrag waarboven een tweede handtekening verplicht is. Hoe dringend het telefoontje ook klinkt: boven die drempel gaat een betaling nooit door zonder een tweede akkoord, via een apart kanaal.
• Bel terug op een gekend nummer. Niet het nummer dat de beller doorgeeft, maar het nummer dat al in het systeem stond vóór het telefoontje. Een oplichter kan een stem nabootsen, geen bestaand telefoonnummer.
• Spreek een codewoord af binnen het team voor dringende financiële vragen — iets dat nooit publiek gedeeld wordt en dat elke keer gevraagd wordt bij een ongewoon verzoek.
• Bouw een korte wachttijd in voor ongebruikelijke of dringende overschrijvingen, ook als de vraag “vandaag nog” moet. Die paar uur vertraging is meestal genoeg om een oplichting te ontmaskeren.
• Leer het team het patroon herkennen: tijdsdruk, geheimhouding (“vertel dit nog aan niemand”) en een afwijkend kanaal zijn drie signalen die samen bijna altijd op fraude wijzen.

Hoe NetGuard helpt

Dit soort fraude draait niet om een lek in de IT-omgeving, maar om ontbrekende afspraken en een team dat niet weet hoe het moet reageren. Met CISO-as-a-Service krijgt een KMO, zonder een voltijdse security-verantwoordelijke aan te werven, een uitgewerkt en getest beleid voor betalingen en verificatie — inclusief training die het team leert om net dat ene telefoontje te herkennen dat er anders uitziet dan de rest. Een vrijblijvende kennismaking kan via e-mail.