2026 is het slechtste cyberjaar tot nu toe voor Belgische bedrijven — en dat is geen toeval

Nog voor het jaar voorbij is, hebben Belgische bedrijven al meer cyberincidenten gemeld dan in heel 2025. Dat is geen alarmistische uitspraak, maar een vaststelling van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB), de overheidsdienst die deze meldingen bijhoudt. Voor een KMO-zaakvoerder is dat geen ver-van-mijn-bed-verhaal: net de kleinere bedrijven lopen hier het meeste risico.

Wat speelt er

Volgens cijfers van het CCB registreerden Belgische bedrijven in de eerste negen maanden van 2026 al meer meldingen van cyberincidenten dan gedurende heel 2025 (Brussels Times, 2026; IT Daily, 2026). Het tweede kwartaal van 2026 alleen al liet een stijging van 23,3% zien ten opzichte van de voorgaande periode (IT Daily, 2026). Dat is geen statistische ruis — het is een structurele versnelling.

Een groot deel van die meldingen gaat over ransomware: software die bestanden op een computer of server versleutelt, waarna de aanvaller geld eist om ze weer vrij te geven. Het CCB telt gemiddeld 22 ransomware-aanvallen per dag in België, en meldt dat 42% van de Belgische KMO's intussen al minstens één keer werd getroffen (IT Daily, 2026). Dat cijfer alleen al weerlegt de meest voorkomende gedachte bij kleinere bedrijven: “dat overkomt vooral grote bedrijven.”

Opvallend is dat de overheid zelf die kwetsbaarheid van KMO's erkent: sinds 1 februari 2026 steunde de Vlaamse kmo-portefeuille voor advies nog uitsluitend cybersecurity (VLAIO; Partena Professional, 2026). Dat jaarbudget is intussen wel volledig uitgeput — sinds 15 oktober 2026 kunnen bedrijven geen nieuwe kmo-portefeuille meer aanvragen, en de maatregel wordt vanaf 2027 helemaal stopgezet (VLAIO, oktober 2026). Wie nog op zoek is naar financiële steun voor cybersecurity-advies, kan de cybersecurity verbetertrajecten van VLAIO checken — een apart instrument, los van de kmo-portefeuille.

Waarom dit KMO's raakt

Grotere bedrijven hebben doorgaans een IT-afdeling, een vast patchbeleid en een budget voor beveiliging. Bij een KMO ligt die verantwoordelijkheid vaak bij één persoon die er “ook nog” bijdoet, naast de boekhouding, de klanten en de dagelijkse zaken. Onderzoek wijst erop dat bijna de helft van de Belgische KMO's geen cyberverzekering heeft en dat investeringen in beveiliging achterblijven (IT Daily, 2026) — niet uit onwil, maar omdat de tijd en de kennis er vaak niet zijn om te weten waar te beginnen.

Daar komt bij dat een KMO zelden alleen staat. Een onderneming werkt met leveranciers, klanten en partners die op hun beurt ook weer verbonden zijn met anderen. Een aanvaller die bij één schakel binnenkomt — vaak de minst beveiligde — kan van daaruit verder. Grote cijfers over “record aantal aanvallen” voelen abstract, tot het moment dat een factuur niet betaald kan worden omdat de servers versleuteld zijn, of een klant vraagt om bewijs van een goede beveiliging voordat die nog zaken wil doen.

Wat je er concreet aan doet

• Breng in kaart wat van buitenaf zichtbaar is. Een bedrijf weet vaak niet precies welke systemen, e-maildiensten of oude software vanaf het internet bereikbaar zijn — en een aanvaller zoekt net daar. Een overzicht van die “buitenkant” is de eerste stap, niet de laatste.
• Installeer updates binnen de week, niet binnen het jaar. De meeste ransomware-aanvallen maken gebruik van bekende, al opgeloste kwetsbaarheden. Een update die al klaarstaat maar niet geïnstalleerd is, is een deur die men zelf open laat staan.
• Maak een offline backup die een aanvaller niet kan bereiken. Een backup die via het netwerk verbonden blijft, wordt vaak mee versleuteld. Een kopie die echt los staat, is het verschil tussen een vervelende dag en een bedrijf dat wekenlang stilligt.
• Bespreek cyberverzekering met de verzekeraar van de zaak. Bijna de helft van de Belgische KMO's heeft geen cyberverzekering (IT Daily, 2026). Zo'n polis vervangt geen beveiliging, maar vangt wel een deel van de financiële klap op als het toch misgaat — van juridische kosten tot omzetverlies tijdens een stilstand.
• Leg vast wie beslist bij een incident, en hoe. Een paar afspraken op papier — wie te bellen, wie beslist over een eventuele betaling, wie de klanten informeert — bespaart uren paniek op het moment dat het echt gebeurt.

Hoe NetGuard helpt

Het overzicht van wat een aanvaller van buitenaf ziet, heet External Attack Surface Management (EASM): een voortdurende scan van alles wat een bedrijf online zichtbaar maakt, van vergeten subdomeinen tot verouderde software. Dat maakt concreet zichtbaar waar de grootste risico's liggen, nog voor een aanvaller ze vindt. Voor KMO's die willen weten of hun beveiligingsbeleid ook echt standhoudt, is er CISO-as-a-Service: sturing en beleid op het niveau van een IT-veiligheidsverantwoordelijke, zonder dat daarvoor iemand voltijds aangeworven moet worden. Een vrijblijvende kennismaking kan via e-mail.